De laatste Held

 
 
TerryPratchett
 
Vandaag overleed Terry Pratchett op de leeftijd van 66 jaar.
Hij leed aan een zeldzame vorm van Alzheimer.
Hij was een groot schrijver en een aimabel mens.

Terry Pratchett was één van de laatste helden, rasverteller met een rijke fantasie, veel humor. Als geen ander stak hij de draak met de Engelse aristocratie, de burgerlijkheid,
de duffe wetenschap.
Met veel humor hield hij ons een spiegel voor van de realiteit, met ongeremde fantasie,
zonder in het ongeloofwaardige te vervallen.
Hoewel…
Er is één boek van hem niet in het Nederlands vertaald, The Last Hero.
Ik heb geprobeerd het te vertalen, het is nog niet helemaal af.
Hieronder een kleine passage.


Drie drukke uren later stond Heer Ottopedi, Patriciër van Ankh-Meurbork, in de grote
hal van de Gesloten Universiteit. Hij was onder de indruk. De tovenaars konden,
als ze eenmaal de urgentie van een probleem hadden onderkend en nadat ze de lunch
hadden genoten en geruzied hadden over het toetje, best snel werken.

Hun methode om een oplossing van een probleem te vinden, was, zover de Patriciër
kon zien, creatief herriemaken. Stel de vraag was, “Wat is de beste spreuk om een
gedichtenboek in een kikker te veranderen?”, dan zouden ze beslist niet zoeken in
een of ander boek met een titel als Voornaamste Amfibiën-Bezweringen
in een Literaire Omgeving: Een Vergelijking
. Dat zouden ze zien als valsspelen.
In plaats daarvan zouden ze, staande rond een schoolbord, ruziën over het krijtje
dat van de een naar de ander ging, ondertussen gedeeltes uitwissend van wat de
huidige krijtjesbezitter op het bord kalkte voordat hij de zin kon beëindigen.
Toch leek het op een of andere manier te werken.
Op dit moment stond er iets midden in de hal. Voor de in kunst onderwezen
Patriciër leek het een groot vergrootglas, omringd door rotzooi.
‘Technisch gezien, heer, kan een omniscoop alles zien en overal kijken,’ zei Aartskanselier
Ridiekel, die techisch gezien het hoofd was van de faculteit Alle Bekende Toverij.
‘Werkelijk? Opmerkelijk.’
‘Overal en altijd,’ ging Ridiekel verder, zo te zien zelf niet onder de indruk.
‘Wel zeer nuttig.’
‘Ja, dat zegt iedereen,’ zei Ridiekel, kregel op de vloer stampend.
‘Het probleem is, omdat het verhipte ding overal kan kijken, het praktisch onmogelijk
is om het ergens te laten kijken. Tenminste, iets dat het aankijken waard is.
En je zult versteld staan hoeveel plaatsen er in het universum zijn. En tijden ook.’
‘Twintig over één, bijvoorbeeld,’ zei de Patriciër.
‘Onder andere, inderdaad. Wil je even kijken, heer?
Heer Ottopedi naderde behoedzaam en tuurde in het ronde grote glas. Hij fronste.
‘Alles wat ik zie is wat er aan de andere kant is,’ zei hij.
‘Dat is omdat het ingesteld is op hier en nu, heer,’ zei een jonge tovenaar die bezig
was het instrument in te stellen.
‘O, is dat het,’ zei de Patriciër. ‘Die hebben wij ook in het paleis. We noemen ze ramen.’
‘Nou, als ik dit doe,’ zei de tovenaar, en deed iets met de rand van het glas, ‘dan kijkt
het de andere kant op.’
Heer Ottopedi keek in zijn eigen gezicht.
‘En dit noemen we spiegels,’ zei hij, alsof hij een kind iets uitlegde.
‘Ik denk het niet, heer’ zei de tovenaar. ‘Het duurt even voor je je realiseert wat je ziet.
Het helpt als je je hand opsteekt…’
Heer Ottopedi bekeek hem streng, maar verwaardigde zich toch een klein zwaaitje.
‘O. Curieus… Hoe heet je, jonge man?’
‘Ponder Stibbons, heer. Het nieuwe Hoofd van Onadviesbare Toegepaste Magie, heer.
Weet je, de truc is niet om een omniscoop te bouwen, omdat het eigenlijk een ontwikkeling
is van de ouderwetse kristallen bol, het gaat erom dat je het laat zien wat jij wilt zien.
Het is alsof je een snaar moet stemmen en als -‘
‘Excuus, welke toegepaste magie?’ zei de Patriciër.
‘Onadviesbare, heer.’ zei Ponder gladjes, in de hoop dat het probleem omzeilbaar was door
er recht door te ploegen. ‘Overigens… ik denk dat we het kunnen richten op de juiste
omgeving, heer. Het energieverbruik is aanzienlijk; we moeten er misschien nog een
proefkonijn aan opofferen.’
De tovenaars verzamelden zich rondom het apparaat.
‘Kun je in de toekomst kijken?’ zei Heer Ottopedi.
‘In theorie wel, heer,’ zei Ponder, ‘Maar dat zou zeer… niet adviseerbaar zijn weet je,
omdat eerdere studies uitwezen dat het feit van observatie de golfvorm van de fase-ruimte
doet instorten.’
Geen spiertje vertrok op het gezicht van de Patriciër.
‘Verontschuldig mij, ik ben wat achter met de gegevens van de faculteitsstaf,’ zei hij.
‘Ben jij degene die gedroogde kikkerpillen moet nemen?’
‘Nee, dat is de Administrateur, ‘zei Ponder. ‘Hij moet ze nemen omdat hij gek is, heer.’
‘Aha,’ zei Heer Ottopedi, en nu had hij wel een uitdrukking op zijn gezicht. Het was dat
van een man die resoluut niet zegt wat er op het puntje van zijn tong ligt.
‘Wat Stibbons bedoelt, heer,’ zei de Aartskanselier, ‘is dat er miljoenen en miljoenen
toekomsten zijn die, euh, als het ware bestaan, zie je. Het zijn allemaal… mogelijke
vormen van de toekomst. Maar kennelijk is de eerste waar je naar kijkt ook degene die
de toekomst wordt. Het kan wel eens niet die toekomst zijn die je leuk vindt. Kennelijk
heeft het allemaal te maken met het Onzekerheids Principe’ .
‘En dat is…?’
‘Ik weet het niet zeker. Meneer Stibbons is degene die alles van dat soort dingen weet.’

 
 
Adieu Terry.
 
 

Een reactie plaatsen

4 reacties

  1. Luvienna

     /  12 maart 2015

    Mooi stukje, Letterzetter, en knap vertaald. Ik kende dit boek van hem niet. Dank voor het delen.

    Beantwoorden
  2. Wat een mooi eerbetoon. Ik moet eerlijk zeggen dat ik er nog van hem gehoord had. Maar de laatste jaren is mijn leeswoede helemaal over.

    Beantwoorden
  3. Rebelse Huisvrouw

     /  18 maart 2015

    Ik stel voor dat je het hele boek vertaald. Serieus. Het las heerlijk, zou nog wel een heel end verder willen lezen.

    Beantwoorden

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: